Intelligente en integrale aanpak tunnelverlichting

Intelligente en integrale aanpak tunnelverlichting van Indal

Door: Indal  19-02-2008

Door de bijzondere omstandigheden en de hoge eisen aan (verkeers)veiligheid zijn deskundigheid en ervaring onmisbaar bij tunnelverlichting. Voor dit specialisme heeft marktleider Industria Technische Verlichting een intelligent en integraal concept: i-Tunnel. Daarin komt veel meer aan bod dan de levering van armaturen op zich: van lichtplannen tot control & monitoring.

i-Tunnel is gebaseerd op meer dan 65 jaar ervaring die Industria heeft op het gebied van tunnelverlichting. Dit specialisme ontstond met de bouw van de Maastunnel in Rotterdam, die in 1942 gereed kwam en daarmee de eerste verkeerstunnel in Nederland was. De fabrikant van openbare verlichting, sinds 2006 onderdeel van de Spaanse INDAL Group, is nog steeds marktleider op het gebied van tunnelverlichting. Vrijwel alle verkeertunnels in Nederland zijn met armaturen van Industria uitgerust. Momenteel is het in Capelle aan den IJssel gevestigde bedrijf onder meer betrokken bij de bouw van de Roertunnel en Swalmentunnel (beide in de A73).

CIE-kromme

Er moet met een groot aantal aspecten rekening worden gehouden, legt Erik Teerink uit. De projectmanager voor tunnelverlichting zegt: “We beginnen met lichtadviezen, die worden gebaseerd op de situatie: dan spelen zaken als de lengte van de tunnel, breedte, de omgeving en de functie mee. Vervolgens maken we een lichtplan. Dat is vanzelfsprekend afgestemd op de NSVV-norm, maar we houden ook rekening met energieverbruik, terwijl bij het ontwerp en de productie van de armaturen al is gezorgd voor een lange levensduur en het gemak van de installatie en het onderhoud.”
Vanwege de abrupte overgang van licht naar donker zodra een automobilist een tunnel inrijdt, luistert het lichtplan nauw. In de regel is er bij de ingang meer verlichting nodig dan verderop in de tunnel. Aan de hand van de wetenschappelijk vastgestelde CIE-kromme kan de gewenste en geleidelijk afnemende intensiteit worden bepaald. Ook de mate van reflectie door wanden en wegdek speelt een rol bij het lichtplan, net als de sterkte van het licht buiten.

Control & Monitoring

Een nieuwe technologische ontwikkeling is i-Tunnel control & monitoring. Industria loopt op dit gebied vooruit op wat volgens Teerink de komende jaren een grote vlucht zal nemen. “Een elektronisch onderdeel in de armatuur communiceert bij dit systeem via een BUS-kabel met een computer. Die houdt alles in de gaten: of een lamp het nog doet, of hij binnenkort aan vervanging toe is, maar je kunt er bijvoorbeeld ook groepen armaturen mee inschakelen. Met control & monitoring kun je het onderhoud veel beter plannen – of onderhoud uitstellen als blijkt dat alles nog goed functioneert. Zo bespaar je kosten.”
In het i-Tunnel control & monitoring systeem worden de schakelstanden softwarematig gedefinieerd en worden de schakelstanden niet meer vastgelegd in de bekabeling van de groepen. Dit scheelt in de engineerings- en installatiekosten. Het systeem maakt verder cascade-inschakeling van de armaturen mogelijk. Dan worden de armaturen één voor één ingeschakeld (dus niet groepsgewijs). Dit resulteert in veel lagere inschakelstromen dan bij conventionele systemen. “Ook worden de lichtbronnen met een zogeheten softstart ingeschakeld”, merkt Teerink op. “Dit leidt tot een langere levensduur van de lichtbron.”

Design & Construct

De integrale i-Tunnel-aanpak komt zowel bij nieuwbouw- als renovatieprojecten tot zijn recht. “Ontzorgen, dat is wat we in feite doen”, zegt Teerink. “Als de installateur wil dat we vooraf een kabel aan de armatuur zetten, doen we dat. Maar we houden bij de logistiek ook rekening met de volgorde waarin de armaturen geïnstalleerd zullen worden.”
Tegenwoordig verstrekt de overheid steeds meer contracten aan weg- en tunnelbouwers op basis van Design & Construct. “Geen gedetailleerde bestekken over hoe het eruit moet komen te zien, maar functionele eisen. De aannemers dienen zelf een ontwerp in en een offerte voor de bouw. Voor het ontwerp van de verlichting schakelen ze ons dan in. Wij worden zodoende ook in een steeds vroeger stadium bij een project betrokken.”

Onderdoorgangen

Voor onderdoorgangen heeft Industria speciale armaturen. Ook deze worden in eigen huis geproduceerd, dat gebeurt in Industria’s eigen fabriek in Emmen. We kunnen armaturen desnoods op maat vervaardigen. Ook als het gaat om bijvoorbeeld de afmetingen en de uitvoering: inbouw of opbouw.”
Onderdoorgangen vragen een andere benadering dan verkeerstunnels. “Bij een fietsers- en voetgangerstunnel is sociale veiligheid bijvoorbeeld een belangrijk aspect. Dan kiezen we bij voorkeur voor wit licht. Daardoor zie je details en kleuren beter. Als je een tunnel inloopt en je ziet verderop iemand staan, wil je graag van een afstand kunnen zien hoe die eruit ziet en of het nu wel of geen knuppel is wat hij in zijn hand heeft.”



Noot voor de redactie

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met de heer E. Teerink, Projectmanager Tunnelverlichting bij Industria Technische Verlichting BV., telefoon: 010-2640164.