Ergonomie nog te weinig op waarde geschat

Door: Nederlandse Vereniging Voor Ergonomie  01-07-2008

Eind vorig jaar was in een reclamespotje van een bekende verzekeringsmaatschappij te zien hoe twee ambulancebroeders brokken maakten met de spiksplinternieuwe ambulance. Het piepende geluid tijdens het achteruitrijden werd verward met het geluid van de hartmonitor… Dit humoristisch reclamespotje is een typisch voorbeeld van ergonomie. Oftewel hoe het fout kan gaan als er geen ergonoom bij het ontwerp wordt betrokken. In de praktijk wordt een ergonoom meestal pas ingeschakeld als er gezondheidsproblemen optreden. Met hulpmiddelen, een tiltraining of een kleine aanpassing van de werkplek kan de situatie altijd wel iets worden verbeterd, maar het blijven ‘noodgrepen’. Het achterliggende probleem wordt niet verholpen. Ergonomen leggen de verbinding tussen mens, techniek en omgeving. Ofwel, ze zorgen ervoor dat de werkomgeving wordt afgestemd op de mensen, de organisatie en de taken. Ilse Houting, bewegingswetenschapper en senior ergonoom-consultant, legt uit waarom het zo belangrijk is de ergonomie vroegtijdig bij een ontwerptraject te betrokken: “Dit leidt niet alleen tot een gezonde werkplek en minder ziekteverzuim - wat mensen in eerste instantie van ergonomie verwachten -, maar ook tot een efficiencyverhoging van het productieproces. En minder kans op fouten. Het hangt af van het soort bedrijf, het soort bedrijfsprocessen, waar de grootste winst te behalen valt. We kunnen binnen een project zelfs voorrekenen wat het de opdrachtgever kan opleveren als je de ergonomie betrekt bij het ontwerp. De uitgave voor een ergonoom is eenmalig, de efficiencyverbetering levert continu voordeel op.”

Wat betekent dit in de praktijk? Bij de ontwikkeling van een nieuw besturingssysteem voor een fabriek bijvoorbeeld is de informatiepresentatie essentieel. Zo kijkt een ergonoom onder meer of die presentatie is afgestemd op de verwachtingen en het functioneren van een operator. En hoe kan de kans op fouten in interpretatie en bediening geminimaliseerd kan worden. Maar ook het ontwerp van de console en de controlekamer zijn belangrijk. Daarbij gaat het naast aspecten als verlichting, positie van de console, aantal en soort werkplekken, wel of geen werktafel ook om het waarborgen van de concentratie. Gu van Rhijn, industrieel ontwerper en senior projectleider, benadrukt dat er bij het ontwerp van processen over het algemeen nog steeds volledig vanuit de techniek wordt gedacht en dat de mens zich maar aan die techniek moet aanpassen. Zij werkt regelmatig samen met procesengineers als bijvoorbeeld een bestaande productielijn moet worden aangepast, omdat er een producttype bijkomt. Of omdat de levertijd te lang is, de kosten te hoog zijn, er ruimtegebrek op de werkvloer is. Volgens Van Rhijn is het niet ongebruikelijk dat het doorlichten van een bedrijfsproces tot verrassende uitkomsten kan leiden: “Voor een bedrijf betekende dit dat er in ieder geval op de korte termijn geen nieuw bedrijfspand hoefde te komen. Een productiviteitsverbetering van 40 procent is geweldig voor een bedrijf, maar het is ook fantastisch dat de medewerkers met meer plezier aan het werk zijn. Je ziet ook regelmatig dat na zo’n verandering mensen weer uit de WAO gehaald kunnen worden, omdat ze de werkzaamheden dan weer wel aankunnen. Soms kunnen er door het verlichten van de taak andere doelgroepen worden ingezet. Met de krapte op de arbeidsmarkt en de steeds ouder wordende werknemer is dit ook weer gunstig.”


Contact Nederlandse Vereniging Voor Ergonomie

E-mail

Deze pagina afdrukken

Share