Familie en Organisatie Opstellingen voor Journalisten

Familie en Organisatie Opstellingen voor Journalisten van Master Management Nederland

Door: Master Management Nederland  06-03-2007

Opstellingen

Wat zijn opstellingen?
Opstellingen zijn een daadkrachtige en relatief eenvoudige manier om (on)bewuste patronen, ook wel systeemdynamiek genoemd, aan het licht te brengen. De uitdaging met familie of organisatieopstellingen is om bezieling terug te vinden in jouw persoonlijke omstandigheden welke niet alleen een effect op jou kan bewerkstelligen, maar zelfs op jouw omgeving, dan wel op alles wat ogenschijnlijk aan jou verbonden is.


De grondlegger
Het opstellingenwerk is sinds de jaren negentig in grote opkomst. Grondlegger van het opstellingenwerk is de Duitse therapeut Bert Hellinger (geboren 1925). Hij studeerde filosofie, theologie en pedagogiek. Als kind had hij de wens om priester te worden en op 20 jarige leeftijd trad hij toe tot een katholieke religieuze orde. Zestien jaar lang was hij missionaris bij de Zoeloes in Zuid-Afrika. Hij nam daar deel aan een interraciale oecumenische training in groepsdynamica die geleid werd door Anglicaanse geestelijken. Zij hadden uit Amerika een vorm van groepswerk meegebracht waarin de waarde van dialogen, fenomenologie en individuele menselijke ervaringen voorop stond.
Begin 70’er jaren verliet Hellinger de orde, keerde terug naar Duitsland en begon aan een psychoanalytische opleiding. Na het lezen van Janovs Primal Scream reisde hij naar de Verenigde Staten om een training primaltherapie te volgen. Vervolgens bekwaamde hij zich in gestalttherapie en transactionele analyse. Door het analyseren van ‘scripts’ ontdekte hij dat sommige ervan gedurende generaties in relatiesystemen van families doorwerken. Van belang waren het boek Invisible Bonds van Ivan Boszormenyi-Nagy en diens ontdekking van verborgen loyaliteiten en de noodzaak van evenwicht tussen geven en nemen.
Later kwam Hellinger in aanraking met gezinstherapie waar hij de eerste opstellingen meemaakte. Na het lezen van het artikel over ‘de perverse driehoek’ van Jay Haley ontdekte hij het belang van de rangorde in families. Hij bekwaamde zich verder in gezinstherapie en verdiepte zich in hypnotherapie en neurolinguïstisch programmeren (NLP). Verder hebben de provocative therapy en de festhalt-therapie zijn manier van werken beïnvloed.
Tegenwoordig woont Bert Hellinger in Zuidoost Beieren dicht bij de Oostenrijkse grens en geeft hij workshops in landen over de hele wereld.
In een opstelling zijn de volgende elementen van belang.

1) De opsteller
Deze persoon begeleidt de opstelling en heeft hiervoor de nodige ervaring opgedaan door eigen deelname aan opstellingen, workshops, opleidingen en het zich verdiepen in de nodige literatuur. Het is van groot belang dat de opsteller de groep een zekere mate van veiligheid en betrouwbaarheid kan garanderen. De beste manier om dit te toetsen is door de opsteller aan het werk te zien. Meestal voel je dan intuïtief aan of je jouw vraagstuk in handen van deze opsteller wilt leggen. Het is gebruikelijk dat een opsteller jou wordt aangeraden door mensen die hem of haar aan het werk hebben gezien.

2) De cliënt
De cliënt is de persoon die een vraag inbrengt. Over het type vragen komen we zo nog te spreken. Het is gebruikelijk om vooraf contact te zoeken met de opsteller voor een kort telefonisch consult. Hierin kun je jouw wensen kenbaar maken. De opsteller heeft vervolgens de mogelijkheid om in te schatten of een opstelling voor jou wat kan betekenen. In principe is iedereen welkom. Mensen die in psychotherapie zitten, raad ik aan om toestemming te vragen aan de therapeut. Deze kan op haar of zijn beurt eerst zelf polshoogte nemen door een workshop (zonder betaling) bij te wonen. Personen waarvan bekend is of het vermoeden bestaat dat ze een stoornis hebben (zoals schizofrenie of alzheimer), kunnen door de opsteller worden doorverwezen naar een andere vorm van psychotherapie. Niet alleen de veiligheid van de groep is van eminent belang, maar evenzogoed ook de veiligheid van de cliënt zelf. Een zekere mate van mentale weerbaarheid is gewenst, zeker gezien de grote en vaak onverwachte impact die uitkomsten van opstellingen met zich mee kunnen brengen. Deze stelling is niet om mensen af te schrikken, maar geeft wel aan dat het hier een serieuze vorm van psychotherapie betreft die deelnemers tot in het diepst van hun wezen kan treffen.

3) De representant
Doorgaans zijn dit cliënten die zelf een vraagstuk willen inbrengen, hoewel ook representanten mee kunnen doen die een eigen opstelling niet nodig achten dan wel gewoon willen ervaren wat een opstelling nou precies is. Normaliter wordt er gewerkt in groepen van acht tot twintig personen. In sommige gevallen zelfs met grotere groepen. Aan het begin van de samenkomst kennen de meeste deelnemers elkaar niet (hoewel dezelfde leden van een familie of vriendenclub ook kunnen deelnemen). Aan het eind is er vaak sprake van een diepe saamhorigheid. Dit wordt met name ingegeven door het feit dat opstellingen nogal gevoelige zaken aan het licht brengen die voor velen herkenbaar zijn, wat een hechte band tussen mensen kan scheppen. Het is niet ondenkbaar dat jij een thema representeert voor een cliënt, welke evenzogoed ook op jouw vraagstuk van toepassing zou kunnen zijn. Hierdoor krijgen representanten meer dan eens een cadeautje door als representant van een cliënt te ervaren hoe het voelt om in die positie door het leven te gaan.

4) De opstelling
Alle deelnemers zitten in een grote kring. In het midden van de kring zal de opstelling plaats vinden. De opsteller nodigt een cliënt uit om naast hem of haar te komen zitten en vraagt wat hij of zij voor hem of haar kan betekenen. Na een kort gesprek zal de opsteller vragen om representanten te kiezen die nodig zullen zijn voor de opstelling. De cliënt staat op en zoekt op gevoel de personen uit die hij of zij graag als representant in de opstelling zou willen zien. Een representant is niet verplicht om ja te zeggen en kan het aanbod van de cliënt weigeren. Doorgaans gebeurd dit als het thema de representant te na aan het hart staat, als hij of zij net een eigen opstelling heeft gehad die nogal voor wat beroering heeft gezorgd, dan wel als de representant in een vorige opstelling een heftige rol heeft vervuld en wat rust behoeft. Het kan ook zijn dat de opsteller ingrijpt en aangeeft dat de gekozen representant beter niet kan meedoen. Zo is het bijvoorbeeld niet gebruikelijk om goede bekenden te kiezen, aangezien zij wellicht al enige voorkennis hebben van jouw vraagstuk, welke mogelijkerwijs de dynamiek van de opstelling kan beïnvloeden.

5) De vraag
Voor familieopstellingen is het van belang om eerst een opstelling als representant mee te maken, voordat je zelf als cliënt een vraag inbrengt. Door mee te maken wat het betekent om aan een opstelling mee te doen, kun je ten eerste zelf inschatten of deze methode voor jouw vraagstuk geschikt is en ten tweede kun je jouw oorspronkelijke vraag aanscherpen of bijstellen. Voor organisatievraagstukken is dit minder van belang, zij het dat je ook hier kunt inschatten of het opstellingenwerk wel iets voor je is. Tijdens het intake gesprek en zelfs op de dag van de opstellingen zelf, zal de opsteller je helpen met het zo helder mogelijk krijgen van jouw vraag. Het is niet de bedoeling om veel over je vraagstuk uit te wijden (nauwkeurigheid is de tegenpool van helderheid). Eigenlijk, hoe minder er vooraf vertelt wordt, hoe minder de kans dat representanten zich onbewust schikken naar het verhaal wat ze vooraf hebben vernomen. Wel is het belangrijk dat je tijdens de intake zoveel mogelijk feiten te berde brengt. Soms komen overleveringen ook van pas, maar harde feiten zijn nog het meest behulpzaam. Zo kun je bij familieopstellingen kijken naar zaken zoals (meerdere) huwelijken, scheidingen, doodgeboren of te vroeg overleden kinderen, oorlogsverleden, emigratie of immigratie, incest en ga zo maar door. Des te meer je van je familie achtergrond te weten komt, des te beter voor de opstelling. Voor organisatievraagstukken zou je kunnen kijken naar zaken zoals moeilijk te vullen vacatures, posities die alsmaar door nieuwe mensen bekleed worden, fusies, reorganisaties, ziekteverzuim, communicatiestoornissen, omzetdalingen en zo voorts. Eigenlijk is het scala aan vragen oneindig, zowel voor familie als organisatievraagstukken. De meest gemene deler van alle vragen is dat ze een structureel en terugkerend karakter lijken te hebben. “Ik doe er van alles aan, maar het lukt maar niet om de zaak succesvol te keren”. Juist opstellingen geven je naar aanleiding van deze mening veel inzichten. Doe je wel het juiste? Waarom lukt het niet en is het misschien wel een zegen of juist een teken aan de wand? Wat is het vermeende succes dat je zoekt? Is het naarstig gezochte succes wel wat je werkelijk verlangt of kijken we hier naar een diepere laag die zich wil aandienen? Het staat natuurlijk buiten kijf dat je ook zaken kunt opstellen die wel goed gaan in je werk of privé leven. Waarom zou je dat wat goed gaat veranderen? Het is zeer leerzaam om ook te kijken naar dat wat je vervult, opdat je daarmee kracht en energie kunt verzamelen om andere vraagstukken wellicht in een ander daglicht te plaatsen.

6) De uitkomst
Opstellingen leiden tot inzichten, niet direct tot oplossingen. Naar aanleiding van een opstelling kun je bepaalde vraagstukken vanuit een ander perspectief bekijken. Onbewuste patronen zullen zich aandienen en neigen er naar zich permanent te manifesteren in het bewustzijn. In zeker zin is er na een opstelling geen weg terug naar de datgene wat je voorheen als realiteit hebt ervaren. Dat wat gezien is, kan niet meer worden verborgen of ontkend. Het is aan de representant of cliënt om te bepalen hoeveel opstellingen voldoende zijn om bepaalde levensopvattingen te accepteren, eventueel te wijzigen, bij te stellen of te dragen. Het leven stelt ons steeds weer voor nieuwe uitdagingen en probeert onze ogen steeds weer te richten op iets anders. In simpele termen heet dat verdieping en in spirituele termen leidt verdieping tot verlichting. Frequente deelname aan opstellingen in combinatie met dagelijks mediteren zijn goede ingrediënten om een dienstbaar en vervuld leven te leiden, dan wel de levenspijn draaglijk te maken. Zie de opstelling als een steen die in het water wordt geworpen en jij de stenen kern bent. Het veroorzaakt rimpelingen die het sterkst voelbaar zijn bij de kern, maar tevens trilling teweeg brengt bij alles wat samenhangt met de directe omgeving van het systeem waartoe we behoren. Dit heet in vaktermen trillingen in het energetische veld, het veld die uiteindelijk alle systemen met elkaar verbindt. Voor meer informatie hierover verwijs ik je naar de aangeraden literatuur. Het fenomeen opstellingen en de gevolgen daarvan staat in de kinderschoenen en is nog steeds onderhavig aan verder onderzoek en uitdieping. Belangrijker is om een opstelling te ervaren dan de effecten ervan te willen doorgronden. Zoals Gods wegen ondoorgrondelijk zijn, zo is ook de mystiek van verbondenheid niet simpelweg in woorden te vatten. Tot dusver is wel duidelijk dat het fenomeen opstellingen geen onderscheid maakt in cultuur, ras, geloof, tijd, plaats of ruimte.
In een opstelling worden door de opsteller mogelijk een aantal interventies gepleegd. Zo vraagt de opsteller bijvoorbeeld aan één representant om een bepaalde zin uit te spreken tegen een andere representant. Dit heet een interventie. Ook rituelen zijn mogelijk. Hierbij vraagt de opsteller aan één represtant om een bepaalde handeling uit te voeren ten behoeve van een andere representant. De representant is vrij van verstrikkingen zoals die door de gerepresenteerde persoon kan worden ervaren, waardoor hij of zij wel in staat blijkt een bepaalde uiting te geven aan gevoelens of handelingen die de gerepresenteerde persoon in het dagelijkse leven nimmer of met de grootst mogelijke moeite zelf zou kunnen uiten. Dat is nu juist het mooie van representant zijn. Je kunt onbevangen en zonder oordeel je medemens helpen door uiting te geven aan datgene waartoe hij of zij zelf niet in staat is gebleken. Tevens komt het vaak voor dat representanten voor een bepaalde `rol` worden gevraagd, welke zeer dicht bij een eigen vraagstuk ligt. Een dergelijke `rol` werkt zeer verhelderend voor de representant en kan eigenlijk gezien worden als een mini opstelling voor zichzelf. Het is voor de opsteller dan wel belangrijk om goed in de gaten te houden of een representant zijn of haar eigen gevoelens uit of die van de persoon die zij representeren. Normaliter kan dit door een interventie of ritueel worden bijgestuurd en in enkele gevallen kan de opsteller besluiten om de representant uit zijn of haar `rol´ te ontslaan.
Vele mensen vragen zich af hoe het mogelijk is dat representanten gevoelens of zelfs gedachten waarnemen van mensen die ze niet of nauwelijks kennen. Hier kan ik wel op antwoorden, maar zoals gezegd raad ik eerder aan om de bestaande literatuur te raadplegen. Hoe dan ook, uitkomsten van opstellingen kunnen na enkele jaren nog doorwerken en zullen per definitie beweging brengen in jouw persoonlijke leefomstandigheden. Wat je met de verworven inzichten doet of hoe je daar naar wilt handelen is volledig aan jezelf. Er is een mogelijkheid tot nazorg, waar je tijdens maximaal vijf privé consults verder kunt praten over dat wat je bezig houdt. Daarna sta je op eigen benen en zul je jouw eigen weg moeten volgen.


Over mij
14 jaar werkte ik de reisindustrie totdat ik besloot om me te gaan richten op organisatie advies. Na mijn echtscheiding in 2006 nam ik me voor om mezelf eens goed onder de loep te nemen. Psycho- en relatietherapie mochten niet baten, tot ik onverhoopt in contact kwam met familieopstellingen. Deze opstellingen leverden dusdanig heldere inzichten op dat mijn leven zich sindsdien heeft weten te onttrekken aan de moerassen van het onbewuste handelen. Ik ben ook veel meer gaan lezen over spiritualiteit en uiteindelijk heb ik me ingeschreven bij het Hellinger Instituut voor een cursus organisatieopstellingen. Naast organisatie advies geef ik ook persoonlijke consults.

Sinds 2005 bestudeer ik de methode van systeemdynamiek, eerst met mijn eigen vragen, later als participerend observant bij mijn leermeesters. Mijn opleidingspad stelde ik zelf samen. Gedurende de afgelopen tijd was ik gemiddeld 20 workshops per jaar bij Maria Schilt als cliënt/representant en nog steeds neem ik deel aan haar workshops. Zij is dan ook één van mijn grote voorbeelden en ik zal haar altijd dankbaar zijn voor de inzichten die ze mij heeft gegeven. Ik volgde daarnaast een workshop bij Daan van Kampenhout en in Amsterdam de opleiding organisatieopstellingen van het Groningse Hellinger instituut onder leiding van Jan-Jacob Stam. Tevens ben ik bezig met het schrijven van een boek over het fenomeen opstellingen. Daarnaast heb ik veelvuldig inhoudelijk contact met andere opstellers in Nederland en bestudeer ik nieuw uitgekomen literatuur en beeldmateriaal.


Kosten
De kosten bedragen €40,00 als representant en €75,00 als je zelf een opstelling krijgt.


Agenda
Workshops in Amsterdam:
13-02-07, 27-02-07, 13-03-07, 27-03-07
Locatie: Weteringschans 74

Aanmelding: 020-5313851 of 06-20669024.

De workshops beginnen stipt om 19.00 uur en eindigen om 23.00 uur. Vanaf 18.30 uur staat de koffie en thee klaar. Met klem verzoek ik alle deelnemers tijdig (liefs uiterlijk 15 minuten vóór aanvang) aanwezig te zijn. Het is storend voor aanwezigen om laatkomers binnen te laten zodra we aan het werk zijn. In principe is er ruimte voor drie opstellingen per avond en zal tijdens de workshop duidelijk worden met welke vraagstukken we zullen werken.


Contact
Voor informatie en aanmelding voor de workshops in Amsterdam:
020-5313851 of 06-20669024.

Voor algemene informatie en feedback: [email protected]

Aanbevolen literatuur

Mijn top 7 :
1. Roger Walsh – Het wezen van spiritualiteit
2. Deepak Chopra – De zeven spirituele wetten van succes
3. Alice Miller – Het drama van het begaafde kind
4. Marinus Knoope – De creatiespiraal
5. Eckhart Tolle – Een nieuwe aarde
6. Daan van Kampenhout – Beelden van de ziel
7. What the Bleep do we Know & Down the rabbit hole (DVD)

Bert Hellinger – De wijsheid is voortdurend onderweg ISBN 90-806874-5-6
Bert Hellinger – De verborgen dynamiek van familiebanden ISBN 9069634759
Bert Hellinger – De Maat van het hart ISBN 90-806874-4-8
Bert Hellinger – Leven zoals het is ISBN 90-806874-1-3
Bert Hellinger – Erkennen wat er is ISBN 90-806874-6-4
Bert Hellinger - De kunst van het helpen ISBN 90-77290-05-2
Bert Hellinger – Stilte in het midden ISBN 90-806874-2-1
Bert Hellinger – Het succes van organisatieopstellingen ISBN 9069635690
Jan Jacob Stam – Het verbindende veld ISBN 90-77290-02-8
Jan-Jacob Stam – Nederlandse Wind ISBN 90-806874-3-x
Gunthard Weber – De praktijk van familieopstellingen ISBN 9069635550
Ursula Franke - Als ik mijn ogen sluit, kan ik je zien ISBN 90-77290-07-9
Ingrid Dykstra – Kind en familielot ISBN 90-77290-06-0
Marianne Franke-Gricksch - `Jij hoort bij ons`! ISBN 90-806874-9-9
Daan van Kampenhout –Beelden van de ziel ISBN 9069635143
Daan van Kampenhout – Handboek sjamanisme ISBN 9062290442
Daan van Kampenhout – Werken met het levenswiel ISBN 9069636441
Daan van Kampenhout – Ruimte voor relaties ISBN 90-6963-566-6
Lynne Mac Taggart - Het veld ISBN 9020283391
Eckhart Tolle – De kracht van het nu ISBN 9020282301
Eckhart Tolle – Een nieuwe aarde ISBN 9020284061
Deepak Chopra – De zeven spirituele wetten van succes ISBN 9023008936
Deepak Chopra – Quantumgenezing ISBN 9021543907
Marinus Knoope – De creatiespiraal ISBN 9080467715
Roger Walsh – Het wezen van spiritualiteit ISBN 9028418881
Ervin Lazslo - Bezielde kosmos ISBN 9020284010
Alice Miller – Het drama van het begaafde kind ISBN 9026926634
Ingeborg Bosch – Illusies ISBN 902040542X
Byron Katie – Katie’s Tao ISBN 9022544281
DVD - What the Bleep do we know (deel I) en Down the rabbit hole (deel II)
DVD - De Celestijnse belofte


Contact Master Management Nederland

E-mail

Deze pagina afdrukken

Share