Geen nieuwe fysio van wratziekte

Door: Rijksoverheid  08-06-2006
Trefwoorden: Landbouw, Akkerbouw, Aardappelwratziekte

In november 2005 heeft de Plantenziektenkundige Dienst melding gemaakt van een zware besmetting met aardappelwratziekte op één perceel in Ysselsteyn (Limburg). De besmetting was aangetroffen in het ras Hansa, een ras met een goede veldresistentie tegen het in de omgeving eerder aangetroffen fysio 1. Gezien de zwaarte van de besmetting in dit ras heeft de PD in november gewaarschuwd voor het risico, dat een ander fysio dan fysio 1 de veroorzaker van de besmetting kon zijn. Uit het nu afgeronde fysiodeterminatie-onderzoek blijkt dat de aantasting toch is veroorzaakt door fysio 1.

Vanwege de aanwezigheid van fysio 1 mogen in zuidoost Nederland, op basis van regels van het Hoofdproductschap Akkerbouw (HPA), uitsluitend aardappelrassen worden geteeld die veldresistentie hebben voor fysio 1. In overeenstemming met deze regels werd op het betreffende perceel het ras Hansa geteeld. Dit aardappelras heeft een goede veldresistentie tegen fysio 1 (cijfer 8). Veldresistentie wordt toegekend op basis van de uitkomsten van minimaal twee jaar onderzoek op een proefveld. Het aantreffen van grote wratten op een ras dat op het proefveld slechts lichte symptomen van wratziekte liet zien, is een zeer zeldzame situatie. Uit ervaring is bekend dat de omstandigheden in het veld grote invloed hebben op de vorming van wratten. De PD vermoedt dat er op het bewuste veld een uitzonderlijke combinatie van factoren, met name ten aanzien van vochtvoorziening, temperatuursverloop en bodemgesteldheid, is opgetreden.

Het exacte oorzakelijke verband kan door de PD niet meer achterhaald worden. Op het betreffende perceel liet Hansa een zwaardere wratvorming zien dan verwacht kan worden op grond van het cijfer 8 voor veldresistentie. Aardappelwratziekte kent meerdere fysio’s (types). Fysio 1 van aardappelwratziekte komt in het getroffen gebied (zuidoost Nederland) op beperkte schaal voor. De voorlaatste vondst van dit fysio dateert van 2001. In noordoost Nederland komen al langer ook de fysio’s 2, 6 en sinds enkele jaren fysio 18 van aardappelwratziekte voor. In het fysiodeterminatie-onderzoek is vastgesteld dat de fysio’s 2, 6 en 18 niet de veroorzaker zijn van de gesignaleerde wratvorming in zuidoost Nederland.

Aardappelwratziekte wordt veroorzaakt door de schimmel Synchytrium endobioticum en dankt haar naam aan de wratten die zij veroorzaakt op de aardappelplant. De ziekte kan grote gevolgen hebben voor de aardappelteelt en de teelt van voortkwekingsmateriaal. Percelen blijven lange tijd besmet en vanuit deze percelen kan verdere verspreiding optreden. De PD heeft op het bedrijf waar de besmetting is aangetroffen een verzwaard maatregelenpakket opgelegd met het oog op de mogelijke aanwezigheid van een nieuw fysio. De maatregelen zullen worden teruggebracht tot het gangbare niveau. In het komende teeltseizoen zal de gangbare survey naar wratziekte geïntensiveerd worden in het direct omliggende gebied rond de vindplaats.

Trefwoorden: Aardappelwratziekte, Akkerbouw, Landbouw, Plantziekte,