Niet de computer, maar de mens is nog altijd de beste vertaler

Niet de computer, maar de mens is nog altijd de beste vertaler van Apostille Vertalingen

Door: Apostille Vertalingen  30-11-2006

Elsevier 15/10/2005

Ikea is slim. In zijn gebruiksaanwijzingen zet het bedrijf namelijk zo min mogelijk tekst. Aan de hand van plaatjes en symbolen kan iedere Tsjech, Griek of Nederlander een stapel planken omtoveren tot een elegante Nygard buffetkast.

Waardeerden alle fabrikanten de universele taal der tekens maar zo. Dan hoefden we ons niet meer op te winden over hersenkrakers als 'Zet de macht aan' in de gebruiksaanwijzing van een versterker. Zo vertaalde de producent van het apparaat eens de zin' Turn on the power. Sommige vertalingen slaan nergens op. Maar een mens - de beste taalmachine - kost geld. En dus laten veel fabrikanten hun vertaalwerk door machines doen. Met alle gevolgen van dien. Vraag een computer eens de volgende twee zinnen te vertalen: 'Het vertalen van een tekst is niet altijd even makkelijk. Sterker nog, je kunt er grijze haren van krijgen.' Volgens www.free-translation.com klinkt deze tekst in het Engels zo:'

The translating of a text is not always even easy. More yet, you can of it grey hairs get.' Laat je de computer dezelfde tekst weer terugvertalen naar het Nederlands, dan krijg je: 'De vertalen van een tekst is niet altijd zelfs gemakkelijk. Meer nog u blik daarvan grijze haar krijgend.'

Zulke taalkronkels kunnen grappig zijn. En bent u tevreden als u een oppervlakkig idee krijgt van de inhoud van een tekst, dan zijn computergegenereerde vertalingen een uitkomst. De computer kan zelfs hele webpagina's gratis 'vertalen'. Wilt u zoiets, maak dan gebruik van de diensten van een bedrijf als Babelfish van Altavista (www.babelfish.altavista.com).

Intemethulpjes als Babelfish zijn echter volstrekt nutteloos als u een kwaliteitsvertaling wilt. Voor het vertalen van een simpele brief kunt u nog net de hulp inroepen van een buitenlandse kennis met taalgevoel. Voor documenten met een complexe in­houd (verblijfsvergunningen, visumaanvragen, buitenlandse bankpapieren) moet u echt op zoek naar een professionele vertaler.

Niet de computer, maar de mens is nog altijd de beste vertaler

De belangenorganisatie van vertalers is het Nederlands Genootschap van Tolken en Vertalers (NGTV), waarbij ruim 1.500 tolken en vertalers zijn aangesloten. Op www.ngtv.nl kunt u zoeken naar een vertaler in de buurt. Voor de vertaling van officiële documenten Justitiële stukken, notariële akten) geldt: zoek een beëdigd vertaler, die bevoegd is om officiële documenten te ver­talen en zijn werk niet anoniem doet - zoals een computer.

Wat kost zo'n kwaliteitsvertaling? Dat hangt af van bron- en doeltaal, de snelheid die u van de vertaler verlangt, de moeilijkheidsgraad van de tekst, en van de vertaler zelf. De tarieven voor een vertaling van het Chinees naar het Frans liggen hoger dan van het Engels naar het Neder­lands. Heeft een vertaler slechts een etmaal de tijd, dan betaalt u extra. En aan de vertaling van een tekst over de ingewanden van de fratercula arctica bent u meer geld kwijt dan aan een brief naar een Portugese klant.

Een eenvoudige vertaling van en naar een gangbare Europese taal kost ongeveer 15 cent per woord. Voor een vertaling naar het Arabisch of het Hebreeuws betaalt u al snel het dubbele. Meestal geldt ook: hoe langer de tekst, hoe lager de prijs per woord. In de papieren of online versie van de Gouden Gids vindt u vele vertalers. Rekent een vertaler een erg laag tarief, bedenk dan dat hij wel eens met kromme zinnen kan komen aanzetten...!